Gibraltar is een rots met een oppervlakte van 6,5 km², die in de oudheid een van de Zuilen van Hercules was, genoemd in de Griekse mythologie. Gibraltar stond lange tijd onder het bewind van de Moren (in die tijd droeg het de naam Jebel Tariq, naar de beroemde Arabische bevelhebber), net als de meeste zuidelijke gebieden van het Iberisch Schiereiland. In 1462, na een succesvolle herovering, kwam het echter onder Spaanse kroon, waar het tot 1713 bleef. Vanaf dat jaar tot op de dag van vandaag duurt de Britse periode in de geschiedenis van Gibraltar voort.

Gibraltar: geschil tussen Spanje en het Verenigd Koninkrijk

Gibraltar, gelegen in het zuidelijke deel van het Iberisch Schiereiland, bezet door het Koninkrijk Spanje en Portugal, maakt geen integraal deel uit van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland. Gibraltar is een Britse kolonie binnen Spanje. Sinds de jaren zestig staat het op de lijst van de Verenigde Naties als "niet-zelfbesturend gebied in afwachting van dekolonisatie". Dit koloniale overblijfsel is onverenigbaar met Resolutie 1514 (XV) van 1960 over dekolonisatie. De VN gaven aan dat de dekolonisatie van Gibraltar niet afhankelijk is van het beginsel van zelfbeschikking van de volkeren, maar van het beginsel van herstel van de territoriale integriteit van Spanje. Spanje heeft op zijn beurt sinds 1965 herhaaldelijk voorgesteld dat het Verenigd Koninkrijk onderhandelingen zou beginnen in overeenstemming met de VN-richtlijnen om een definitieve oplossing voor dit geschil te bereiken, maar tot nu toe is er geen vooruitgang geboekt. Gibraltar werd aan Groot-Brittannië overgedragen bij het Verdrag van Utrecht, dat een einde maakte aan de dertienjarige Spaanse Successieoorlog (1701-1714). Het verdrag droeg echter alleen "de vesting Gibraltar zelf, inclusief de haven, vestingwerken en versterkingen" over. De landengte, de rots, de aangrenzende wateren en het luchtruim waren niet het voorwerp van de overdracht en zijn altijd onder Spaanse soevereiniteit gebleven. De feitelijke Britse bezetting voldoet niet aan de eisen van het internationaal recht voor het verkrijgen van soevereiniteit. Om deze reden heeft Spanje altijd benadrukt dat de bezetting van de rots en de landengte van Gibraltar illegaal en in strijd met het internationaal recht is, en eist het de onvoorwaardelijke teruggave ervan. Spanje erkent de bezetting van zijn grondgebied niet, noch het bestaan van de grens. De belangrijkste documenten met betrekking tot het geschil over Gibraltar zijn de volgende:

1. Verdrag van Utrecht. Ondertekend op 13 juli 1713, waarin Spanje op grond van artikel X het volledige bezit van de stad en het fort van Gibraltar, inclusief de haven, vestingwerken en versterkingen, aan de Britse Kroon overdraagt.
2. Resolutie 2070 van de 20e Algemene Vergadering van de VN van 16 december 1965, waarin de regeringen van Spanje en Groot-Brittannië worden opgeroepen om onmiddellijk onderhandelingen te beginnen over de soevereiniteit van Gibraltar.
3. Resolutie 2353 van de XXIIe Algemene Vergadering van de Verenigde Naties van 19 december 1967, waarin wordt vastgesteld dat elke koloniale situatie die de nationale eenheid en territoriale integriteit van een land gedeeltelijk of volledig schendt, onverenigbaar is met de doelstellingen en beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties, in het bijzonder met paragraaf 6 van resolutie 1514 (XV) van de Algemene Vergadering over algemene dekolonisatie.
4. Resolutie 2429 van de 23e Algemene Vergadering van de VN van 18 december 1968, waarin het Verenigd Koninkrijk wordt opgeroepen om de koloniale positie van Gibraltar uiterlijk op 1 oktober 1969 te beëindigen.
5. De Verklaring van Lissabon van 10 april 1980, waarin de verbintenis van beide regeringen werd vastgelegd om het Gibraltar-probleem op te lossen in een geest van vriendschap en in overeenstemming met de relevante VN-resoluties.
6. De Verklaring van Brussel van 27 november 1984 legde de basis voor een nieuw onderhandelingsproces over soevereiniteitsvraagstukken.

Spanje heeft het VK herhaaldelijk uitgenodigd om de bilaterale onderhandelingen over soevereiniteitskwesties zo snel mogelijk te hervatten. Aangezien het EU-recht in Gibraltar van toepassing was vanwege het lidmaatschap van het VK van de EU, impliceerde de terugtrekking van het VK ook de terugtrekking van Gibraltar. Om zijn belangen te beschermen, ondertekende Spanje een aantal overeenkomsten en memoranda met betrekking tot de rechten van burgers, economische en douanezaken.

De belangrijkste bezienswaardigheden van Gibraltar

De rots, aan de voet waarvan de stadsblokken zijn uitgespreid, is de belangrijkste attractie. Je kunt hem te voet, per taxi of speciale toeristenbussen beklimmen, en ook met de kabelbaan:

• De kabelbaan is een van de gemakkelijkste, snelste en meest comfortabele manieren om de top te bereiken. De klim duurt ongeveer 6 minuten en biedt u een adembenemend uitzicht over de stad en de Middellandse Zee. Het bergstation bevindt zich in het natuurgebied Upper Rock.
• De Mediterranean Steps zijn een optie voor wandelaars. De schilderachtige en vrij steile route vereist een goede fysieke conditie. Het pad begint bij Windmill Hill Road, klimt slingerend de helling op en eindigt op een hoogte van ongeveer 426 m boven zeeniveau. Onderweg kom je zeker Berberapen (staartloze makaken) tegen – de enige wilde apen in Europa. Tijdens de klim en helemaal bovenin opent het uitzicht zich op de Straat van Gibraltar en de Afrikaanse kust.
• Toeristenbussen brengen toeristen naar de belangrijkste plekken op de top van de klif.

De TOP 20 attracties van Gibraltar die het meest interessant zijn voor toeristen zijn:

1. De Sint-Michaëlsgrot is een grot met majestueuze stalactieten en stalagmieten, die vanwege de unieke akoestiek vaak als concertzaal wordt gebruikt.
2. Windsor Cemetery – Hier liggen Britse soldaten begraven die tijdens de Napoleontische oorlogen en andere conflicten zijn gesneuveld.
3. O'Hara's Battery ligt helemaal boven op de Rots van Gibraltar en biedt een panoramisch uitzicht.
4. Het Moorse Kasteel is een middeleeuws fort dat in de 8e eeuw door de Moren werd gebouwd. De muren en de toren zijn bewaard gebleven.
5. Casemates Square is het centrale plein van Gibraltar, omgeven door cafés, winkels en restaurants. Ook worden er concerten en culturele evenementen georganiseerd.
6. Apenhol – De beroemde Berberapen van Gibraltar trekken duizenden toeristen. Ze zwerven vrij rond op de rots en komen vaak in nauw contact met toeristen – niet zonder gevaar voor hen. Pas op voor deze hooligans en houd je spullen goed vast!
7. De Grote Belegeringstunnels , gebouwd door de Britten in de 18e eeuw om zich te beschermen tegen de Spanjaarden en Fransen, vormen het grootste ondergrondse netwerk ter wereld en worden beschouwd als een monument van ingenieurskunst. Ze werden in 2005 voor het publiek geopend.
8. Gibraltar Museum – de tentoonstelling bevat objecten en historische artefacten die verband houden met de archeologie, natuur en geschiedenis van Gibraltar. Een van de beste manieren om meer te leren over de geschiedenis van de regio is een bezoek aan dit kleine maar interessante museum. Het herbergt de eerste Neanderthalerschedel die in Europa werd gevonden (1848) en heeft ook een rijke collectie wapens.
9. Glass Skywalk – een glazen platform bovenop de klif met een prachtig uitzicht. Er is een lift.
10. De Windsor Suspension Bridge – een 70 meter lange hangbrug over de kloof – is een van de interessantste fotolocaties. Voor wie hoogtevrees heeft, is er een alternatieve route.
11. Jew's Gate is een historisch gebied met een oude Joodse begraafplaats en prachtig uitzicht over de Straat van Gibraltar.
12. Bastion van Koning Filips – Deze verdedigingsstructuur speelde een belangrijke rol tijdens het Beleg van Gibraltar.
13. Het World War II Memorial is een monument ter nagedachtenis aan de soldaten die tijdens de Tweede Wereldoorlog voor Gibraltar sneuvelden. Het staat in een prachtig park.
14. Gibraltar Military Heritage Centre : hier vindt u tentoonstellingen over de militaire geschiedenis, waaronder de Tweede Wereldoorlog en het Grote Beleg. In dit museum leert u meer over de strategische rol van Gibraltar in de oorlogsvoering.
15. De vuurtoren Europa Point – gelegen op het zuidelijkste punt van Gibraltar, markeert de uitgang naar de Middellandse Zee en is een populaire fotolocatie.
16. Het observatiedek (Queen's Balcony) is een klein platform met een prachtig uitzicht over de baai en de stad.
17. Douglas Path is een pad dat naar een afgelegen uitkijkpunt leidt met uitzicht op de westkant van de Rock en de baai van Gibraltar.
18. De Botanische Tuinen van Gibraltar zijn een groene stedelijke oase die in 1816 werd gesticht. Hier kunt u exotische planten, bloemen en zeldzame dieren bewonderen.
19. Alameda Wildlife Park is een kleine dierentuin met geredde dieren (apen, vogels, schildpadden en enkele andere soorten)
20. De Grieks-Romeinse baden zijn een monument van de Romeinse architectuur.

Gibraltar: hoe kom je er?

Er zijn verschillende manieren om naar Gibraltar te reizen:

• Per vliegtuig: Gibraltar International Airport ontvangt vluchten vanuit het Verenigd Koninkrijk (Londen, Manchester), Madrid en enkele andere Europese steden. De luchthaven ligt zeer dicht bij het stadscentrum en na de landing kunt u in 10-15 minuten naar het centrum lopen.
• Over land: De grens tussen Spanje en Gibraltar is open voor voetgangers, fietsers, auto's en bussen. Het dichtstbijzijnde busstation is in La Linea de la Concepción, en er is ook een busstation in Algeciras.
• Met de trein: De dichtstbijzijnde treinstations zijn in Algeciras, San Roque en Jimena de la Frontera. Vanaf daar kunt u een bus of taxi nemen.
• Met de veerboot: Er zijn veerdiensten vanuit Marokko (Tanger) naar de haven in Algeciras. Van daaruit kunt u per bus of taxi naar Gibraltar reizen.

Afstand van Gibraltar tot enkele steden:

• San Roque – 14 km;
• Sotogrande – 24 km;
• Algeciras – 25 km;
• Tarifa – 43 km;
• Estepona – 49 km;
• Marbella – 77 km;
• Cádiz – 117 km;
• Malaga – 135 km;
• Madrid – 660 km.

Klimaat en weer in Gibraltar

Gibraltar heeft een subtropisch mediterraan klimaat met milde winters en hete zomers. De gemiddelde temperatuur in de zomer ligt rond de +25 °C, hoewel deze kan oplopen tot +30 °C en hoger, vooral in augustus. In de herfst en lente blijft de temperatuur aangenaam, waardoor dit de populairste periode is voor toeristen. De winter in Gibraltar is koel, met een gemiddelde temperatuur van ongeveer +14 °C. Regenperiodes vallen voornamelijk van oktober tot maart, met december en januari als natste maanden. De invloed van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee zorgt voor unieke weersomstandigheden in Gibraltar met frequente mist in het warme seizoen. Windstromingen, die vaak veranderen in "levante" (sterke windvlagen uit het oosten) en "poniente" (wind uit de Atlantische Oceaan), brengen respectievelijk warme, vochtige lucht of koelere, drogere luchtmassa's met zich mee.

Toegangsregels voor Gibraltar

Actuele informatie over de visumvereisten voor burgers van bepaalde landen is te vinden op de officiële website van Gibraltar. De algemene toelatingseisen zijn als volgt:

• Burgers van de Europese Unie kunnen Gibraltar zonder visum binnenkomen. Alleen een geldig paspoort of identiteitskaart is vereist.
• Britse burgers kunnen Gibraltar zonder visum binnenkomen.
• Burgers van landen binnen het Schengengebied hebben geen visum nodig voor korte bezoeken aan Gibraltar (tot 90 dagen binnen een periode van 180 dagen).
• Burgers van andere landen (VS, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland) hebben geen visum nodig voor korte bezoeken voor toeristische of zakelijke doeleinden van maximaal 90 dagen.
• Familieleden van EU-burgers met een geldige verblijfsvergunning mogen Gibraltar zonder visum bezoeken.
• Burgers van landen die niet op de visumvrije lijst staan, moeten een visum aanvragen om Gibraltar binnen te komen. Voor toegang tot het Verenigd Koninkrijk is doorgaans een visum vereist. De elektronische reisvergunning (ETA) van het Verenigd Koninkrijk is niet geldig voor toegang tot Gibraltar.

Munteenheid van Gibraltar

Het Gibraltarese pond is het Gibraltarese pond (GIP), dat 1:1 gekoppeld is aan het Britse pond sterling (GBP). Britse ponden worden, samen met Gibraltarese ponden, ook als betaalmiddel geaccepteerd en beide soorten munten en bankbiljetten zijn in omloop. Gibraltarese ponden worden echter niet buiten Gibraltar geaccepteerd, omdat ze geen vrij inwisselbare valuta zijn. Toeristen wordt daarom aangeraden ze voor vertrek in te wisselen. De gangbare creditcards, betaalpassen en euro's worden ook algemeen geaccepteerd, hoewel de wisselkoers ongunstig kan zijn voor toeristen (de omwisselingskosten bedragen minimaal 5%). Er zijn veel bank- en wisselkantoren in Gibraltar, dus er zouden geen problemen moeten zijn met het wisselen.

Vijf interessante feiten over Gibraltar

• Ten eerste leven hier wilde apen, zoals we hierboven al noemden. Gibraltar herbergt zo'n 300 staartloze makaken, afkomstig uit Noord-Afrika. Volgens de legende zal de Britse overheersing eindigen als de makaken de rots verlaten, dus worden ze nauwlettend in de gaten gehouden en beschermd.
• Ten tweede wordt Gibraltar Airport als uniek beschouwd: de landingsbaan wordt beschouwd als een van de meest ongewone en gevaarlijke ter wereld. Vanwege de beperkte oppervlakte kruist deze landingsbaan de hoofdweg, die telkens wordt afgesloten wanneer een vliegtuig opstijgt of landt.
• Ten derde spreken de inwoners van Gibraltar een speciaal dialect: Yanito (Llanito), een mix van Engels, Spaans, Portugees en zelfs Hebreeuws.
• Ten vierde trekt Gibraltar, dankzij het gunstige belastingbeleid en de status als offshore jurisdictie, veel bedrijven aan, met name in de online goksector. Ook de prijzen voor alcohol en tabak liggen hier aanzienlijk lager dan in de buurlanden.
• En ten vijfde, het grottencomplex van Gorham, dat op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat, wordt beschouwd als een van de laatste toevluchtsoorden van de Neanderthalers.

Vind je dit artikel leuk? Deel het met je vrienden!