Jeśli tytuł przykuł Twoją uwagę, być może od jakiegoś czasu chodzi Ci po głowie pytanie: „A może warto się przeprowadzić?”. Na ekranie komputera masz otwarte dwie karty. W jednej morze, góry i malownicza Zatoka Kotorska, w drugiej drzewa pomarańczowe, kolacje przeciągające się do późna i poczucie, że zima zdarza się tylko gdzieś indziej. Hiszpania i Czarnogóra – oba kraje są ciepłe, znane osobom rosyjskojęzycznym i od dawna nie uchodzą już za egzotyczne kierunki.

Porównajmy najnowsze dane z popularnego portalu Numbeo z tym, co obserwujemy na co dzień. Podamy tyle liczb, ile potrzeba, by ułatwić Ci przemyślaną decyzję i nie kierować się wyłącznie emocjami. Reszta będzie dotyczyć zwykłego życia.

Ile kosztuje życie na co dzień?

Czarnogóra jest tańsza. To po prostu fakt. Bez kosztów wynajmu życie w Czarnogórze jest mniej więcej o 17% tańsze. Po doliczeniu czynszu różnica wynosi około 20%. Zakupy spożywcze kosztują mniej więcej o 22% mniej, a obiad w restauracji ze średniej półki cenowej – o około 15%.

Jest jednak pewien haczyk. Gdy porównamy konkretne ceny, szybko okaże się, że opowieści o „wszystkim dwa razy tańszym” są mocno przesadzone. Zestaw w McDonald’s kosztuje w Hiszpanii 10 euro, a w Czarnogórze 9,95 euro. Pół litra piwa – odpowiednio 3 i 2,80 euro. Kolacja dla dwojga w restauracji ze średniej półki cenowej to 50 euro w Hiszpanii i 45 w Czarnogórze. Wyraźniejszą różnicę widać przy prostym posiłku w niedrogiej restauracji: 15 euro w Hiszpanii i 10 euro w Czarnogórze. Typowe wydatki ponoszone podczas wyjazdu nie różnią się więc aż tak bardzo. Największa oszczędność w Czarnogórze wynika zwykle z niższego czynszu, ale do tego tematu jeszcze wrócimy.

Jakie są zarobki?

W efektownych materiałach o przeprowadzce za granicę ten temat często schodzi na dalszy plan, choć nie powinien. Średnie miesięczne wynagrodzenie netto wynosi 1 754 euro w Hiszpanii i 913 euro w Czarnogórze – niemal o połowę mniej. Podobny obraz pokazuje indeks siły nabywczej: 109,84 dla Hiszpanii i 71,57 dla Czarnogóry. Według Numbeo lokalna siła nabywcza w Czarnogórze jest niższa o 34,8%.

Jeśli przyjeżdżasz z własnym źródłem dochodu – z pracy zdalnej, własnej firmy, oszczędności lub dochodów pasywnych – różnica w zarobkach może mieć dla Ciebie mniejsze znaczenie. Czarnogóra może się wtedy bardziej opłacać: wydajesz pieniądze według lokalnych cen, a zarabiasz za granicą. Jeśli jednak planujesz szukać pracy na miejscu, sytuacja wygląda inaczej. Hiszpański rynek pracy jest większy, zarobki wyższe, a odłożenie pieniędzy na wakacje czy wkład własny na mieszkanie staje się bardziej realne.

Gdzie łatwiej wynająć lub kupić nieruchomość?

W Czarnogórze czynsze są niższe – tu nie ma niespodzianki. Wynajem mieszkania z jedną sypialnią w centrum kosztuje około 569 euro, a w Hiszpanii 899 euro. Poza centrum ceny wynoszą odpowiednio 425 i 708 euro. Mieszkanie z trzema sypialniami w centrum kosztuje 1 060 euro w Czarnogórze i 1 407 w Hiszpanii. Różnica rzędu 25%, a nawet 40%, jest już mocno odczuwalna.

Spójrzmy jednak na te dane z perspektywy osoby zarabiającej na miejscu. Czynsz za mieszkanie z jedną sypialnią w centrum Czarnogóry pochłania około 62% przeciętnego wynagrodzenia netto. W Hiszpanii jest to około 51%. Czynsz może być niższy w euro, a mimo to mocniej obciążać domowy budżet. Ten paradoks łatwo przeoczyć w tabelach porównawczych.

Przy zakupie nieruchomości porównanie robi się jeszcze ciekawsze. Metr kwadratowy w centrum kosztuje 3 648 euro w Hiszpanii i 2 847 euro w Czarnogórze. Poza centrum ceny wynoszą 2 298 i 2 047 euro. Różnica jest, ale w spokojniejszych dzielnicach spada do około 10%. Z kolei wskaźnik relacji cen nieruchomości do dochodów wynosi 8,47 w Hiszpanii i 13,39 w Czarnogórze. Mówiąc prościej, lokalny mieszkaniec musiałby przeznaczyć na zakup mieszkania równowartość około 8,5 roku dochodów w Hiszpanii i ponad 13 lat dochodów w Czarnogórze.

Kredyty hipoteczne uzupełniają ten obraz. Oprocentowanie kredytu ze stałą stopą na 20 lat wynosi 3,30% w Hiszpanii i 5,38% w Czarnogórze. Rata kredytu pochłania około 58% przeciętnych dochodów w Hiszpanii i 109% w Czarnogórze. Tak, ponad 100%. Oznacza to, że osobie zarabiającej przeciętnie na miejscu trudno byłoby spłacać kredyt na typowe mieszkanie bez pomocy rodziny lub dochodów z zagranicy. Również indeks dostępności kredytów przemawia na korzyść Hiszpanii: 1,73 wobec 0,91.

Jeśli patrzysz na nieruchomość jak na inwestycję, Hiszpania od lat utrzymuje przewagę. Brutto rentowność najmu w centrum wynosi 5,06% wobec 4,43% w Czarnogórze. Poza centrum jest to 6,25% i 4,69%. Różnica półtora punktu procentowego na obrzeżach to nie tylko statystyczny szczegół – może oznaczać dodatkowy urlop w roku.

A co z opieką zdrowotną?

W tej części warto odłożyć kalkulator i poważnie zastanowić się nad jakością życia. Różnica między krajami w indeksie systemu ochrony zdrowia Numbeo jest duża i wynika z kilku czynników. Kompetencje personelu: 80 punktów wobec 40. Nowoczesny sprzęt diagnostyczny i leczniczy: 85 wobec 41. Szybkość wykonywania badań: 66 wobec 39. We wszystkich tych kategoriach lepiej wypada Hiszpania.

Nawet czas oczekiwania na usługi medyczne – częsty problem systemów ochrony zdrowia – jest oceniany korzystniej w Hiszpanii: 52,6 wobec 36,3. Jest też dobra wiadomość dotycząca kosztów leczenia: poziom zadowolenia wynosi 84,5 w Hiszpanii i 61,5 w Czarnogórze. Mieszkańcy doceniają nie tylko jakość opieki, lecz także jej cenę.

Oczywiście w wieku 25 lat, gdy dopisuje zdrowie, trudno myśleć o dostępie do lekarzy. Jeśli jednak masz starszych rodziców, małe dziecko albo sam potrzebujesz specjalistycznej opieki, ten aspekt może przesądzić o wyborze. Wiele osób, które przeprowadziły się w dojrzałym wieku, przyznaje, że decyzję o wyborze Hiszpanii podjęły w gabinecie lekarskim, a nie na plaży.

Który kraj jest bezpieczniejszy?

Nie ma co ukrywać: pod względem bezpieczeństwa nieco lepiej wypada Czarnogóra. Jej indeks bezpieczeństwa wynosi 66,76, a Hiszpanii 61,82. W ciągu dnia mieszkańcy obu krajów na ogół czują się bezpiecznie podczas spacerów (79 wobec 85), ale wieczorem różnica jest wyraźniejsza: 57 w Hiszpanii i prawie 73 w Czarnogórze. Wskaźnik przestępczości jest również niższy w Czarnogórze.

Warto jednak pamiętać o pewnym zastrzeżeniu. Hiszpania jest około 36,5 razy większa od Czarnogóry, a w obu krajach występują znaczne różnice regionalne – zarówno geograficzne, jak i społeczno-ekonomiczne. Ze względu na różną wielkość państw różnice te mają odmienny charakter. W przypadku Czarnogóry w niektórych kategoriach dane pochodzą od kilkudziesięciu respondentów, a w innych od kilkuset. W Hiszpanii mowa o tysiącach osób. W małym kraju próba jest niewielka, więc wyniki należy traktować orientacyjnie. Ogólny obraz Numbeo pokrywa się jednak z tym, co widać w praktyce: w hiszpańskich kurortach warto zachować zwykłą ostrożność, jak w każdym popularnym miejscu turystycznym; Czarnogóra bywa spokojniejsza. W obu krajach prawdopodobieństwo znalezienia się w kronice kryminalnej nie jest jednak szczególnie wysokie.

Gdzie klimat i środowisko są lepsze?

Oba kraje uzyskują bardzo wysokie oceny klimatu: 92,96 dla Hiszpanii i 89,21 dla Czarnogóry. Różnica jest niewielka. To właśnie takie słoneczne dni często skłaniają ludzi do przeprowadzki.

Porównanie środowiska jest bardziej złożone. Indeks zanieczyszczenia wynosi w Hiszpanii 32,38 – poziom niski – a w Czarnogórze 43,54, czyli umiarkowany. To nie przepaść, ale różnicę da się zauważyć. Z drugiej strony w Czarnogórze mniej czasu zajmują dojazdy: indeks czasu podróży wynosi 19,56 wobec 26,21. Nic dziwnego – to niewielki kraj z mniejszymi miastami i krótszymi odległościami.

Jak wypada ogólne porównanie?

Ogólny indeks jakości życia jest wyraźnie wyższy w Hiszpanii, ale nie ma sensu zamieniać tego porównania w mecz piłkarski. Czarnogóra wypada lepiej pod względem kosztów życia, bezpieczeństwa i odległości. Hiszpania ma przewagę w zarobkach, opiece zdrowotnej, jakości powietrza, kredytach hipotecznych i atrakcyjności nieruchomości jako inwestycji.

Mówiąc najprościej, Czarnogóra może odpowiadać osobom, które szukają spokojnego, kameralnego życia nad morzem, mają dochody z zagranicy – zwłaszcza z UE lub USA – i cenią krótkie dojazdy oraz niespieszne tempo. To trochę jak przytulny dom, do którego miło się wraca.

Hiszpania daje więcej możliwości na przyszłość. Można tu pracować, wychowywać dzieci, korzystać z opieki zdrowotnej bez tak dużego stresu, wziąć kredyt hipoteczny na rozsądniejszych warunkach i kupić nieruchomość, która może z czasem utrzymać swoją wartość. Nie trzeba wybierać między morzem a dobrą infrastrukturą – hiszpańskie wybrzeże oferuje jedno i drugie.

Na koniec warto pamiętać, że dane Numbeo pochodzą od użytkowników, dlatego nie należy traktować ich jako ostatecznej prawdy. Mogą jednak całkiem dobrze pokazywać ogólne tendencje.

W Alegría dostrzegamy zalety obu krajów i nie próbujemy na siłę przekonywać Cię do Hiszpanii – choć przyznajemy, że całkiem nieźle nam to wychodzi. Po kilku tygodniach na naszym wybrzeżu pytanie „Czarnogóra czy Hiszpania?” może jednak rozstrzygnąć się samo: podczas długiej kolacji na tarasie o zachodzie słońca, przy kieliszku wyrazistego lokalnego wina i widoku, od którego trudno oderwać wzrok.

Jeśli chcesz spokojnie wszystko przemyśleć, napisz do nas. Pomożemy oszacować budżet, podpowiemy, które okolice warto wziąć pod uwagę, pokażemy nieruchomości i doradzimy, kiedy lepiej jeszcze poczekać. Przyjedź z pytaniami i otwartą głową, a resztą zajmiemy się my. Do zobaczenia po słonecznej stronie!