• Jak przeprowadzić się do Hiszpanii na emeryturze: wizy i zezwolenia na pobyt
• Podatki w Hiszpanii
• Opieka zdrowotna w Hiszpanii dla emerytów
• Przekazywanie emerytury do Hiszpanii
• Najlepsze miasta w Hiszpanii dla emerytów
• Koszt życia w Hiszpanii na emeryturze

Europejczycy już dawno odkryli Hiszpanię jako idealny kraj do życia na emeryturze. Klimat, ceny, infrastruktura – pod wieloma względami Hiszpania okazuje się wygodniejsza i bardziej korzystna niż inne kraje europejskie. Na Costa Blanca, Costa Calida i Costa del Sol wiele osiedli mieszkaniowych od początku powstawało nie z myślą o lokalnych nabywcach, lecz właśnie o europejskich emerytach – Brytyjczykach, Niemcach, Skandynawach. W ostatnich latach wszystkie zalety Hiszpanii docenili także emeryci z innych części świata: coraz więcej starszych osób przeprowadza się tutaj na stałe z USA, Chin oraz z byłych republik radzieckich. W tym artykule wyjaśniamy, jakie wizy i zezwolenia są potrzebne zagranicznym emerytom, aby przenieść się do Hiszpanii, czy mogą oni nie tylko mieszkać, ale i pracować w kraju oraz jak uzyskać dostęp do opieki medycznej.

Jak przeprowadzić się do Hiszpanii na emeryturze: wizy i zezwolenia na pobyt

Jak emeryt może przeprowadzić się do Hiszpanii? Odpowiedź na to pytanie zależy od statusu emeryta: czy jest obywatelem kraju należącego do UE (w tym Norwegii, Islandii, Liechtensteinu i Szwajcarii), czy posiada paszport innego państwa. Przemieszczanie się i pobyt obywateli UE oraz członków ich rodzin na terytorium Unii regulują szczególne przepisy – ograniczeń jest niewiele, a procedury biurokratyczne zostały maksymalnie uproszczone.

Obywatele UE nie potrzebują żadnej wizy, aby wjechać do Hiszpanii: mogą wjechać i swobodnie przebywać w kraju do trzech miesięcy, posiadając ważny paszport i krajowy dowód tożsamości.

Obywatele UE, którzy chcą spędzić w Hiszpanii więcej czasu, muszą uzyskać specjalny certyfikat – Certificado de Registro de Ciudadano de la Unión Europea. Zaświadczenie to potwierdza rejestrację obywatela UE w Centralnym Rejestrze Cudzoziemców w Hiszpanii. Wniosek składa się na policji właściwej dla miejsca zamieszkania w ciągu 90 dni od wjazdu do kraju i należy do niego dołączyć następujące dokumenty:

• Wypełniony formularz wniosku.
• Potwierdzenie opłaty za formularz 790-012 (paragraf Certificado de registro de residente comunitario).
• Zaświadczenie o zameldowaniu (empadronamiento).
• Ważny paszport.
• Ubezpieczenie zdrowotne z państwowej lub prywatnej firmy ubezpieczeniowej, zapewniające pełne pokrycie na całym terytorium Hiszpanii bez dopłat.
• Wyciąg z konta bankowego potwierdzający posiadanie wystarczających środków finansowych (obliczenia oparte na IPREM).

Z reguły certyfikat wydawany jest od ręki, w obecności wnioskodawcy; w rzadkich przypadkach – w ciągu 24 godzin od złożenia wniosku, ale wizyty na policji odbywają się wyłącznie po wcześniejszym umówieniu. Wnioskodawcy zostanie nadany numer NIE, który jest jednocześnie numerem identyfikacyjnym cudzoziemca i numerem podatkowym. Pierwszy certyfikat zachowuje ważność przez 5 lat; następnie wydawany jest certyfikat stały na okres 10 lat.

Emeryci spoza UE muszą liczyć się z większymi trudnościami i bardziej rozbudowaną biurokracją. Aby przeprowadzić się do Hiszpanii na stałe po osiągnięciu wieku emerytalnego, muszą uzyskać pełnoprawne zezwolenie na pobyt. Najpopularniejszym typem jest niezarobkowe zezwolenie na pobyt, czyli pobyt bez prawa do pracy, oparty na niezależności finansowej. W pierwszym wariancie należy udowodnić legalne, stałe źródło dochodu oraz wykazać posiadanie środków wystarczających na utrzymanie w Hiszpanii przez cały okres ważności pierwszego zezwolenia (1 rok), w kwocie czterokrotnie przewyższającej IPREM, a także zapewnić zakwaterowanie (niekoniecznie własne – dopuszczalny jest długoterminowy najem). W drugim przypadku wymogi są takie same, ale dodatkowo potwierdza się posiadanie własnej nieruchomości. Ponadto trzeba przygotować cały pakiet pozostałych wymaganych dokumentów: zaświadczenie o niekaralności, zaświadczenie lekarskie o braku chorób stanowiących zagrożenie, dokumenty finansowe potwierdzające źródło dochodu, deklaracje podatkowe, wyciągi bankowe, dokumenty własności nieruchomości, jeżeli istnieje dochód pasywny, oraz – obowiązkowo – polisę ubezpieczenia zdrowotnego z pełnym pokryciem. Wszystkie dokumenty składa się w konsulacie Hiszpanii według miejsca zamieszkania w kraju pochodzenia.

W przypadku pozytywnej decyzji wydawana jest długoterminowa wiza typu D. Po przyjeździe do Hiszpanii trzeba umówić wizytę na policji w celu pobrania odcisków palców i wyrobienia plastikowej karty rezydenta (TIE). W przyszłości zezwolenie na pobyt trzeba będzie odnawiać w wyznaczonych terminach, każdorazowo potwierdzając wypłacalność finansową, miejsce zamieszkania i ważne ubezpieczenie zdrowotne.

Podatki w Hiszpanii

W Hiszpanii wiek emerytalny jest stosunkowo wysoki i stopniowo podnoszony – do 67 lat w 2027 roku. Zagraniczni emeryci, którzy wypracowali emeryturę w swoim kraju, mogą spokojnie wydawać ją w Hiszpanii. Kwestia opodatkowania rozstrzygana jest indywidualnie w każdym przypadku, ponieważ zależy od statusu podatkowego emeryta (rezydent / nierezydent), istnienia umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej między Hiszpanią a danym państwem, a także – w niektórych sytuacjach – dwustronnych porozumień o zabezpieczeniu społecznym. Znaczenie ma również charakter emerytury – czy są to prywatne składki emerytalne, czy emerytura państwowa. Z reguły w przypadku podwójnego opodatkowania Hiszpania, jako kraj stałego pobytu zagranicznego emeryta, odpowiada za zastosowanie ulg podatkowych. W niektórych przypadkach konwencja może przewidywać zwolnienie emerytury z podatku w kraju zamieszkania (Hiszpanii), przy jednoczesnym zastosowaniu progresywnej skali podatkowej, co oznacza, że zwolniony dochód jest doliczany do innych dochodów przy obliczaniu stawki podatku mającej zastosowanie do pozostałego dochodu. Warto też pamiętać, że rezydenci podatkowi są zobowiązani do deklarowania całości swoich światowych dochodów, a po przekroczeniu określonych progów złożenie zeznania podatkowego przestaje być dobrowolne i staje się obowiązkowe.

Jednocześnie zagraniczni emeryci, którzy przeprowadzili się do Hiszpanii, mogą tutaj pracować. Obywatele UE nie muszą w tym celu podejmować żadnych dodatkowych kroków: wystarczy uzyskać wspomniany wyżej certyfikat, podpisać umowę o pracę i zarejestrować się w systemie ubezpieczeń społecznych (wszystkie formalności rejestracyjne załatwia pracodawca). Podatek od wynagrodzenia z tytułu pracy odprowadzany jest w miejscu zatrudnienia, czyli w Hiszpanii. Tak samo wygląda sytuacja, gdy emeryt nie pracuje na etacie, lecz jako samozatrudniony (autónomo).

W przypadku emeryta spoza UE samo pragnienie pracy nie wystarczy – musi on uzyskać zezwolenie na pracę. Najprostsza opcja to zadeklarowanie zamiaru prowadzenia działalności jako osoba samozatrudniona i przygotowanie realnego biznesplanu, który następnie musi zostać zatwierdzony.

Podatek dochodowy od osób fizycznych (IRPF) w Hiszpanii ma charakter progresywny i różni się w zależności od regionu. Dla przykładu, w Katalonii stawki podatku dochodowego wahają się od 20 do 50%, we Wspólnocie Walenckiej – od 18,50 do 54%, w Madrycie – od 18 do 45%, w Andaluzji – od 19 do 47%. Ogólna kwota dochodu wolnego od podatku wynosi 5 500 €, przy czym dla emerytów powyżej 65 roku życia wzrasta o 1 150 €, a dla osób po 75 roku życia – o kolejne 1 400 € (w niektórych wspólnotach autonomicznych kwoty te mogą się nieco różnić).

Opieka zdrowotna w Hiszpanii dla emerytów

Zagraniczni emeryci pracujący w Hiszpanii i opłacający składki na ubezpieczenie społeczne mają dostęp do publicznego systemu opieki zdrowotnej. Niepracujący emeryci z UE również mogą korzystać z publicznych przychodni i szpitali, jeśli ich narodowe ubezpieczenie zdrowotne (na przykład niemieckie, szwedzkie itd.) obejmuje odpowiedni zakres świadczeń na terenie UE. Innymi słowy, cudzoziemcy pobierający państwową emeryturę nie muszą zawierać specjalnej umowy, jeżeli na podstawie odpowiedniego zaświadczenia mogą udowodnić prawo do świadczeń zdrowotnych finansowanych przez państwo, z którego otrzymują emeryturę.

Jeżeli emeryt z UE z jakiegoś powodu nie ma dostępu do publicznej opieki zdrowotnej ani w ramach prawa krajowego, ani zgodnie z regulacjami UE czy umowami dwustronnymi, może uzyskać dostęp do hiszpańskiego systemu publicznego na zasadach odpłatnych. W tym celu musi mieć zameldowanie, udokumentować rok nieprzerwanego pobytu w Hiszpanii, podpisać specjalną umowę i zacząć samodzielnie opłacać składki: dla osób poniżej 65 roku życia jest to 60 € miesięcznie, a dla osób w wieku 65 lat i starszych – 157 € miesięcznie.

Emeryci spoza UE są w większości zobowiązani do posiadania prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego z pełnym zakresem pokrycia, zwłaszcza że jest ono wymagane zarówno przy pierwszym uzyskiwaniu, jak i przy każdym przedłużaniu zezwolenia na pobyt. Obowiązek posiadania prywatnej polisy zanika dopiero wtedy, gdy emeryt zaczyna pracować jako autónomo i opłaca odpowiednie składki na ubezpieczenie społeczne; gdy przeprowadza się do Hiszpanii nie w trybie niezależności finansowej, lecz poprzez reunifikację rodziny z dzieckiem i zostaje objęty jego publicznym ubezpieczeniem zdrowotnym; gdy przeprowadza się w ramach programu czasowej ochrony obywateli Ukrainy; albo gdy nabywa prawo do hiszpańskiej emerytury (na przykład z tytułu niezdolności do pracy powyżej 65%, po zamieszkiwaniu w Hiszpanii przez co najmniej 5 lat i przy dochodach nieprzekraczających określonych limitów).

Wróćmy jednak do najczęściej spotykanej sytuacji – prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego. Polisa musi być wystawiona przez towarzystwo ubezpieczeniowe działające na terenie całej Hiszpanii i zapewniać pełne pokrycie bez limitów i dopłat. Bardzo niewiele hiszpańskich firm ubezpieczeniowych oferuje polisy klientom w wieku 65+; ceny mogą się wahać w szerokim przedziale – od 100 do 300 € miesięcznie.

Możesz wykupić ubezpieczenie za naszym pośrednictwem: Wszystkie rodzaje ubezpieczeń z Alegria

Przekazywanie emerytury do Hiszpanii

Do niedawna rosyjski Fundusz Emerytalny, na wniosek emeryta, mógł przekazywać jego emeryturę w euro na konta w hiszpańskich bankach. Obecnie ta możliwość została zawieszona ze względu na zakaz międzynarodowych przelewów bankowych. Emeryci z Ukrainy mogą otrzymywać emeryturę za granicą za pośrednictwem Ukrposzty poprzez międzynarodowy przekaz pocztowy. Ukraińscy emeryci tymczasowo przebywający za granicą mogą być zobowiązani do potwierdzenia tożsamości za pośrednictwem portalu internetowego Funduszu Emerytalnego Ukrainy, w formie wideokonferencji, w placówce dyplomatycznej lub osobiście w oddziale Funduszu bądź w banku. W 2026 roku takie potwierdzenie trzeba przejść do 31 grudnia, aby od 1 stycznia 2027 roku wypłata emerytury nie została wstrzymana.

Obywatele USA mogą otrzymywać emeryturę za granicą, ale są zobowiązani do corocznego aktualizowania informacji o miejscu zamieszkania. Aby otrzymywać świadczenia Social Security poza Stanami Zjednoczonymi, trzeba powiadomić Social Security Administration o przeprowadzce oraz przekazać dane rachunku bankowego do przelewów międzynarodowych. Nie ma ograniczeń dotyczących przekazywania emerytur do krajów UE, w tym do Hiszpanii.

W przypadku Kanady emeryturę poza granicami kraju mogą otrzymywać obywatele, którzy po ukończeniu 18 roku życia przeżyli w Kanadzie co najmniej 20 lat. Brytyjscy emeryci mogą skorzystać z QROPS – specjalnego programu emerytalnego umożliwiającego ekspatom przeniesienie swojej emerytury za granicę, inwestowanie zgromadzonych środków poprzez stworzenie indywidualnego portfela oraz czerpanie z niego dochodu.

Sytuacja emerytur z Izraela jest nieco bardziej skomplikowana. Izrael i Hiszpania nie podpisały dwustronnej konwencji o zabezpieczeniu społecznym, dlatego aby zachować prawo do zasiłku z tytułu starości po przeprowadzce za granicę, trzeba spełnić szereg warunków związanych z wiekiem, obywatelstwem i okresem ubezpieczenia. W każdym przypadku izraelscy emeryci mieszkający za granicą muszą raz w roku przekazywać do działu świadczeń emerytalnych w Zakładzie Ubezpieczeń Narodowych zaświadczenie o pozostawaniu przy życiu. O każdej podróży z Izraela trwającej dłużej niż 3 miesiące również należy pisemnie powiadomić urząd.

W ramach UE zasady naliczania emerytur określają odpowiednie rozporządzenia. Z reguły, jeśli dana osoba pracowała w kilku krajach europejskich, okresy ubezpieczenia są sumowane, a po osiągnięciu wieku emerytalnego każde państwo wypłaca część świadczenia proporcjonalnie do przepracowanych tam lat. Nie trzeba zgłaszać się do organów emerytalnych wszystkich państw; wniosek składa się w instytucji właściwej dla miejsca zamieszkania w kraju, w którym się mieszka. Jeśli cała emerytura została wypracowana w innym państwie UE, aby przekazać ją do Hiszpanii, należy złożyć w swoim funduszu emerytalnym wniosek o zmianę miejsca zamieszkania oraz podać dane rachunku bankowego.

Wreszcie, w przypadku państw Ameryki Łacińskiej trzeba uwzględnić przepisy krajowe oraz istniejące umowy z Hiszpanią. Przykładowo, kolumbijscy emeryci muszą złożyć w Colpensiones wniosek o zamiar pobierania emerytury w innym kraju. Następnie świadczenie będzie wypłacane w dwóch etapach: najpierw na konto w jednym z uprawnionych kolumbijskich banków, a następnie – co miesiąc lub co kwartał – przelewane do wybranego hiszpańskiego banku z podwójnym przewalutowaniem (z pesos kolumbijskich na dolary amerykańskie, a następnie na euro). W przypadku Argentyny Hiszpania i Argentyna podpisały dwustronną umowę o zabezpieczeniu społecznym. Jeśli dana osoba ma zarówno argentyński, jak i hiszpański staż, okresy te zostaną zsumowane przy obliczaniu emerytury. Jeżeli emerytura została w całości wypracowana w Argentynie, aby otrzymywać ją w Hiszpanii, trzeba upoważnić Banco de la Nación w Argentynie do wykonywania przelewów międzynarodowych. Ponadto dwa razy w roku (styczeń / luty oraz lipiec / sierpień) należy przedstawiać zaświadczenie o pozostawaniu przy życiu w Banco de la Nación Argentina oraz w ANSES (Krajowy Urząd Ubezpieczeń Społecznych).

Najlepsze miasta w Hiszpanii dla emerytów

Hiszpania to kraj idealny dla osób, które cenią niespieszne, zrównoważone tempo życia, łagodny klimat, dostępność opieki medycznej, bezpieczeństwo i dobrą jakość środowiska. Komfortowo czują się tu także ci, którzy lubią drobne codzienne przyjemności: cotygodniowe targi z sezonowymi warzywami i owocami, przytulne kawiarnie przy samej plaży, promenady spacerowe, przyjazne podejście do zwierząt (pets-friendly) oraz wiele innych, subtelnych, ale ważnych elementów wygodnego życia. Skupimy się na trzech miastach, które szczególnie dobrze nadają się dla emerytów: małej Torrevieji, średniej wielkości Alicante oraz dużej Walencji. Wszystkie leżą we Wspólnocie Walenckiej i dzielą wyjątkową atmosferę śródziemnomorskiego wybrzeża Hiszpanii.

Torrevieja to miasto, w którym wszystko, co potrzebne, znajduje się w zasięgu spaceru: plaże, nadmorska promenada, supermarkety i centra handlowe, przychodnie i szpitale. Można obyć się bez samochodu, jeśli wybierze się mieszkanie poza peryferiami. Jeszcze niedawno Torrevieja uchodziła za „miasto emerytów”, które ożywa latem, a zimą zamiera. Dziś wszystko się zmieniło: przybyło stałych mieszkańców, wiele młodych rodzin przeprowadziło się tu na stałe, infrastruktura szybko się rozwinęła, pojawiły się nowe sklepy, centra usługowe, bary i restauracje. Ceny nieruchomości rosną, podobnie jak w całej Hiszpanii, ale nadal pozostają przystępne – przy odrobinie wysiłku można znaleźć bardzo ciekawe oferty na rynku wtórnym. W mieście rozpoczął się też nowy boom budowlany, więc można kupić mieszkanie od dewelopera na różnych etapach realizacji inwestycji.

Alicante to stolica prowincji o tej samej nazwie, ważny węzeł komunikacyjny i po prostu piękne miasto. Jest kompromisem między dużym miastem a nadmorskim kurortem – idealnym rozwiązaniem dla osób, które cenią udogodnienia aglomeracji, a jednocześnie spokojny, niespieszny styl życia. Z jednej strony Alicante to w pełni rozwinięte miasto – choć nie metropolia – dziesiąte co do wielkości w Hiszpanii, z doskonałą infrastrukturą i siecią transportową. Znajdują się tu międzynarodowe lotnisko, dworzec kolejowy i port, a komunikacja miejska działa sprawnie. Z drugiej strony Alicante to kurort położony bezpośrednio nad morzem, pozwalający cieszyć się plażą niemal przez cały rok. Ceny nieruchomości różnią się znacząco w zależności od dzielnicy. Na północy Alicante graniczy z gminą San Juan de Alicante (Sant Joan d’Alacant), która ma wszelkie szanse stać się najbardziej pożądanym i prestiżowym przedmieściem.

Walencja jest stolicą Wspólnoty Walenckiej, trzecim co do wielkości miastem Hiszpanii i liderem wielu światowych rankingów w ostatnich latach jako jedno z najlepszych miejsc do życia dla ekspatów. Oferuje idealne połączenie infrastruktury, cen i jakości życia. To duże miasto nad morzem z własnym międzynarodowym lotniskiem, połączone liniami szybkiej kolei z Madrytem i Barceloną. Walencja może pochwalić się bogatą ofertą kulturalną, wspaniałym klimatem, rozległymi terenami zielonymi, pięknym centrum historycznym, wysokim poziomem usług i sprawnym działaniem służb miejskich, a także dużym wyborem placówek medycznych. Jednocześnie, w przeciwieństwie do Barcelony i Madrytu, Walencja nie cierpi z powodu nadmiernego ruchu drogowego i całorocznego tłumu turystów. Ceny mieszkań są tu też wyraźnie niższe niż w tych dwóch stolicach.

Koszt życia w Hiszpanii na emeryturze

Koszt życia w Hiszpanii na emeryturze w dużej mierze zależy od sytuacji mieszkaniowej: czy nieruchomość jest własnością bez hipoteki, kupiona na kredyt, czy wynajmowana. Wysokość raty kredytu hipotecznego jest bezpośrednio powiązana z kwotą finansowania i wynosi średnio od 300 do 500 € miesięcznie. Najem jest obecnie droższy i – w zależności od miasta – może wynosić od 600 do 1 200 € miesięcznie.

Koszt podstawowego koszyka zakupowego dla jednej osoby, obejmującego wszystkie podstawowe produkty spożywcze, to około 300 € miesięcznie. Dla dwóch osób należy więc planować budżet od 600 €. Każde wyjście do restauracji, śniadanie w kawiarni czy przekąska w barze to dodatkowe wydatki. Rachunki za media, obejmujące prąd, wodę, internet i telefony komórkowe, wyniosą 150–200 € miesięcznie dla dwóch osób. Wiosna i jesień są okresami bardziej oszczędnymi, natomiast latem i zimą korzystanie z klimatyzacji i ogrzewania przełoży się na wyższe rachunki.

Do tego należy doliczyć koszt ubezpieczenia zdrowotnego, karnetu na siłownię lub zajęcia taneczne, opłatę za kurs językowy (który naprawdę warto uwzględnić) oraz wydatki na zwierzęta domowe. Jeśli posiadamy mieszkanie i samochód, dochodzą coroczne podatki i ubezpieczenia.

Zatem, według najbardziej ostrożnych szacunków, przy całkowicie spłaconej własnej nieruchomości budżet dwie osoby zaczyna się od 1 100–1 200 € miesięcznie. Kredyt hipoteczny lub czynsz istotnie go zwiększą, podobnie jak częste wizyty w lokalach gastronomicznych i podróże. Mimo to na tle innych krajów europejskich Hiszpania wciąż pozostaje jednym z najbardziej przystępnych cenowo i atrakcyjnych kierunków. Klimat śródziemnomorski sprawia, że nie trzeba inwestować w rozbudowaną zimową garderobę, ogromna różnorodność lokalnych sezonowych owoców i warzyw pomaga utrzymać zdrową dietę bez nadmiernego obciążania budżetu, a prywatna opieka zdrowotna jest dostępna dla wielu mieszkańców.

Podobał ci się artykuł? Podziel się z przyjaciółmi!