TL;DR

Jest taki moment, który zna niemal każdy Holender po tygodniu spędzonym w Hiszpanii w lutym. Siedzisz o jedenastej rano na tarasie z kawą w dłoni, kurtka okazuje się zupełnie zbędna, a gdzieś z tyłu głowy pojawia się pytanie: „Dlaczego właściwie nadal mieszkam w Rotterdamie?”.

To właśnie takie pytanie skłoniło tysiące holenderskich rodzin, emerytów, freelancerów i osób pracujących zdalnie do poważnego rozważenia przeprowadzki na południe. Nie chodzi o dwutygodniowe wakacje, lecz o prawdziwą zmianę życia – sprzedaż domu, pakowanie rzeczy, rejestrację w lokalnym urzędzie i rozpoczęcie codzienności w Hiszpanii.

Kiedy marzenie zaczyna zamieniać się w plan, pytania szybko stają się dużo bardziej konkretne niż tylko: „czy jest tam słonecznie?”.

Warto więc przyjrzeć się tematowi bez folderów turystycznych i zestawień plaż z Instagrama. Liczy się to, co rzeczywiście ma znaczenie przy porównywaniu codziennego życia w Holandii i Hiszpanii: pieniądze, pogoda, infrastruktura, mieszkania, szkoły, opieka zdrowotna i to, jak wygląda zwykły czas wolny.

Pieniądze bez owijania w bawełnę

Codzienne życie w Hiszpanii jest rzeczywiście wyraźnie tańsze. Według danych porównujących koszty życia Hiszpania jest średnio o około 22% tańsza od Holandii, a niższe ceny występują w 49 z 55 najczęściej analizowanych kategorii wydatków gospodarstw domowych – od mediów po transport i odzież.

Największe oszczędności zwykle dotyczą mieszkania, transportu, rachunków i codziennych usług. Miesięczny rachunek obejmujący energię elektryczną, gaz, wodę i wywóz odpadów wynosi w Hiszpanii około 133 €, podczas gdy w Holandii około 231 € – niemal dwa razy więcej. Internet szerokopasmowy kosztuje średnio 28 € miesięcznie wobec 45 €, a abonament komórkowy z co najmniej 10 GB internetu około 16 € wobec 20 €.

Jest jednak jedno istotne zastrzeżenie. Hiszpania nie jest po prostu „tańsza” – ma też zdecydowanie niższe średnie wynagrodzenia.

Średni miesięczny dochód netto wygląda podobnie: około 3 350 € po opodatkowaniu w Holandii wobec około 1 760 € w Hiszpanii.

Jeżeli przeprowadzasz się z holenderską pensją, pracujesz zdalnie dla zagranicznej firmy albo otrzymujesz emeryturę z Holandii, Twoja sytuacja może wyglądać bardzo korzystnie. Zarabiasz według północnoeuropejskich standardów, a wydajesz według południowoeuropejskich cen, co może znacząco zwiększyć siłę nabywczą.

Jeżeli natomiast planujesz podjąć pracę u hiszpańskiego pracodawcy, niższe koszty życia trzeba zestawić z niższymi lokalnymi zarobkami. W praktyce sytuacja finansowa zależy więc nie tylko od miejsca zamieszkania, ale również od tego, skąd pochodzą Twoje dochody.

Koszty życia w praktyce

Niższe ceny nie oznaczają jedynie mniejszych wydatków pod koniec miesiąca. Wpływają na cały styl życia, a transport jest jednym z najlepszych przykładów.

Miesięczny bilet na transport publiczny kosztuje w Hiszpanii około 30 €, podczas gdy w Holandii około 85 €. Pojedynczy przejazd to około 1,50 € wobec 3,40 €. Także paliwo jest mniej obciążające dla budżetu – około 1,51 € za litr w Hiszpanii i 2,11 € w Holandii.

Podobnie wygląda sytuacja z taksówkami: przejazd jednego kilometra według taryfy licznikowej kosztuje w Hiszpanii około 1,30 €, a w Holandii około 2,65 €.

Oczywiście ceny różnią się w zależności od regionu. Madryt, Barcelona i Marbella są zdecydowanie droższe niż prowincje w głębi kraju czy duża część Costa Blanca i Murcji.

Mimo to w porównaniu z większością holenderskich miast Hiszpania pozostaje jednym z bardziej przystępnych cenowo miejsc do życia w Europie Zachodniej.

Pogoda: aspekt, który łatwo zlekceważyć

Ludzie przeprowadzają się do Hiszpanii dla słońca, a potem dziwią się, gdy w Madrycie w lipcu jest 40 stopni albo gdy okazuje się, że Galicja jest… naprawdę deszczowa. Hiszpania po prostu nie ma jednego klimatu – ma ich kilka.

Costa del Sol, prowincja Alicante i Murcja oferują warunki, które większość mieszkańców północnej Europy kojarzy z Hiszpanią: ponad 300 słonecznych dni w roku, łagodne zimy, podczas których w styczniu wystarcza lekka kurtka, oraz długie i suche lata.

Baleary mają podobny klimat, choć nieco bardziej wilgotny. Tymczasem północ – Asturia, Kantabria i Galicja – jest naprawdę zielona i deszczowa. Pod względem odczuć przypomina bardziej cieplejszą wersję Europy Północnej niż pocztówkową Hiszpanię.

Jest też coś, o czym wiele osób nie myśli przed przeprowadzką. Domy w Holandii buduje się z myślą o zatrzymywaniu ciepła wewnątrz. Starsze hiszpańskie budynki projektowano przede wszystkim tak, aby chroniły przed upałem – stąd grube ściany, płytki na podłogach i okiennice.

W sierpniu to świetne rozwiązanie. W wilgotnym styczniu na hiszpańskim wybrzeżu może być jednak znacznie mniej przyjemnie, jeśli nieruchomość nie ma odpowiedniego ogrzewania.

Jeżeli jesteś przyzwyczajony do podwójnych szyb, dobrej izolacji i sprawnie działającego centralnego ogrzewania, warto dokładnie sprawdzić te kwestie przed zakupem. Dotyczy to szczególnie wybrzeża, gdzie zimowa wilgoć sprawia, że 12°C może być odczuwane jako znacznie niższa temperatura.

Infrastruktura: tutaj Holandia nadal ma przewagę

Trzeba oddać Holandii sprawiedliwość: jej infrastruktura jest naprawdę wyjątkowa. Pociągi zwykle kursują punktualnie, sieć dróg rowerowych należy do najlepszych na świecie, internet jest jednym z najszybszych w Europie, a administracja – choć także potrafi irytować – działa dość sprawnie, gdy już znajdziesz się w systemie.

Hiszpania nie jest Holandią i nie próbuje nią być.

Sieć kolei dużych prędkości AVE łącząca największe miasta działa bardzo dobrze, a na dłuższych trasach może być nawet wygodniejsza niż holenderskie pociągi Intercity. Autostrady są dobrej jakości. Internet w miastach i większości nadmorskich miejscowości spokojnie wystarcza do pracy zdalnej, a światłowód jest szeroko dostępny.

Największa różnica pojawia się w administracji. Uzyskanie numeru NIE, rejestracja pobytu czy załatwianie spraw w urzędach mogą wymagać więcej czasu, dokumentów i cierpliwości niż przeciętny Holender jest przyzwyczajony poświęcać takim formalnościom.

Dla wielu osób kompromis jest jednak wart swojej ceny: nieco mniej punktualna administracja w zamian za znacznie spokojniejszy rytm życia.

Czy taki układ Ci odpowiada, zależy wyłącznie od charakteru. Jedni zakochują się w zmianie od pierwszego dnia. Inni przez dwa lata próbują z nią walczyć, zanim w końcu odpuszczą.

Ceny nieruchomości: tutaj różnica staje się naprawdę duża

Dla wielu osób właśnie te liczby przesądzają sprawę.

Zakup mieszkania w centrum hiszpańskiego miasta kosztuje średnio około 3 700 €/m², podczas gdy w Holandii jest to mniej więcej 5 950 €/m². Na obrzeżach różnica również pozostaje duża – około 2 320 €/m² w Hiszpanii wobec 4 340 €/m² w Holandii.

Na rynku najmu wygląda to podobnie. Jednopokojowe mieszkanie w centrum miasta kosztuje w Hiszpanii średnio około 911 € miesięcznie, a w Holandii około 1 450 €. Trzypokojowe mieszkanie w centrum to odpowiednio około 1 443 € i 2 306 €.

W głębi Hiszpanii oraz w mniejszych miejscowościach jest jeszcze taniej. Najbardziej popularne lokalizacje nadmorskie, takie jak Marbella, część Ibizy czy centrum Barcelony, dawno dostosowały ceny do międzynarodowego popytu i nie są już okazjami, jakimi były 15 lat temu.

Nadal jednak bardzo dobry stosunek ceny do jakości można znaleźć w prowincji Alicante, Murcji, części wybrzeża Walencji oraz w interiorze Andaluzji – szczególnie gdy porówna się to z tym, co za ten sam budżet można kupić w Holandii.

Mieszkanie jest też najważniejszym pojedynczym czynnikiem, dzięki któremu całkowity koszt życia w Hiszpanii pozostaje niższy.

Niezależnie od tego, czy wynajmujesz, czy kupujesz, budżet mieszkaniowy często wystarcza na znacznie więcej. Dla wielu osób oznacza to większy dom, taras, ogród, a czasem nawet widok na morze – za kwotę, która w większości holenderskich miast byłaby trudna do uzasadnienia.

Kilka praktycznych rzeczy warto wiedzieć jeszcze przed zakochaniem się w konkretnej ofercie:

• Podatki i dodatkowe koszty zakupu nieruchomości w Hiszpanii zazwyczaj zwiększają całkowity budżet o około 10–14% ceny zakupu. Wliczają się w to m.in. podatki od transakcji, notariusz, wpis do rejestru i obsługa prawna, dlatego lepiej uwzględnić je od początku.
• Nowe inwestycje często oznaczają niższe długoterminowe koszty utrzymania niż starsze budynki, ale w przypadku używanych nieruchomości w Hiszpanii warto zawsze zlecić niezależny przegląd techniczny, szczególnie gdy historia remontów nie jest dobrze udokumentowana.
• Hiszpańskie banki udzielają kredytów hipotecznych nierezydentom, zwykle do około 60–70% wartości nieruchomości. To zupełnie inne zasady niż na rynku holenderskim. Średnie oprocentowanie w Hiszpanii jest obecnie również nieco niższe – około 3,3% wobec 3,9% w Holandii – ale warunki warto omówić ze specjalistą zamiast zakładać, że obowiązują zasady znane z kraju pochodzenia.

Edukacja i opieka zdrowotna: priorytet dla rodzin

Dla rodzin jest to często ważniejszy element decyzji niż klimat czy nawet ceny nieruchomości.

To również obszar, w którym różnica między Hiszpanią i Holandią nie sprowadza się jedynie do kosztów. Liczy się przede wszystkim to, jak systemy działają w praktyce, dlatego dobrze jest poznać je przed podjęciem ostatecznej decyzji.

Hiszpańska publiczna opieka zdrowotna stoi na dobrym poziomie i regularnie jest zaliczana do lepszych systemów w Europie. Odpowiednio zarejestrowani obywatele UE, którzy są objęci hiszpańskim systemem, mogą z niej korzystać.

Prywatna opieka zdrowotna jest natomiast stosunkowo przystępna cenowo jak na standardy Europy Północnej. Może być dobrym uzupełnieniem, jeśli zależy Ci na krótszym oczekiwaniu albo lekarzach mówiących po angielsku.

Wielu obcokrajowców wybiera model mieszany: publiczna opieka jako podstawowe zabezpieczenie oraz niedroga prywatna polisa dla większej wygody.

W przypadku edukacji rachunek jest bardziej skomplikowany. Na przykład pełnodzienna prywatna opieka przedszkolna jest w Hiszpanii zdecydowanie tańsza – około 473 € miesięcznie wobec mniej więcej 1 983 € w Holandii.

W szkołach międzynarodowych sytuacja wygląda inaczej. W zależności od miasta i konkretnej placówki roczny koszt szkoły podstawowej w Hiszpanii może być nawet wyższy niż w Holandii. Dane porównawcze mówią o około 9 300 € rocznie w Hiszpanii i około 8 000 € w Holandii.

To dobre przypomnienie, że Hiszpania nie jest tańsza w każdej kategorii. Jeżeli planujesz szkołę międzynarodową, lepiej sprawdzić cenniki konkretnych placówek w wybranym regionie.

Hiszpańskie szkoły publiczne są bezpłatne i generalnie oferują dobry poziom nauczania, ale językiem edukacji jest hiszpański lub, na przykład w Katalonii, także kataloński.

Dla dziecka przyjeżdżającego bez znajomości języka może to oznaczać dużą zmianę. Część dzieci uczy się hiszpańskiego zaskakująco szybko i już po roku dobrze funkcjonuje w lokalnej szkole. Inne rodziny wybierają szkołę międzynarodową, szczególnie jeśli starsze dzieci są w trakcie konkretnego programu nauczania.

Czas wolny i codzienność: jak Hiszpania zmienia rytm życia

To część porównania, którą najtrudniej przeliczyć na liczby, a jednocześnie bardzo często właśnie ona sprawia, że ludzie zostają w Hiszpanii na stałe.

Kiedy zapytasz osoby, które już się przeprowadziły, ich odpowiedzi szybko schodzą z pogody i pieniędzy na codzienny rytm życia.

Życie w Holandii jest zazwyczaj dobrze zaplanowane. Bardzo dobrze i bardzo efektywnie – ale jednak zaplanowane.

Na południu Hiszpanii i na wybrzeżu dzień wygląda inaczej. Tarasy restauracji są pełne o 22:00 nawet we wtorek. Obiad jest właściwym wydarzeniem, a nie kanapką zjedzoną przy biurku. Plaża, góry czy wieś mogą być 20 minut od domu, zamiast wymagać organizowania całego weekendu.

Jest też aspekt społeczny, który zaskakuje wiele osób.

Hiszpańskie dzielnice, nawet w dużych miastach, często zachowują silne poczucie lokalnej wspólnoty. Są małe bary, w których właściciel pamięta Twoje zamówienie, targi i hale spożywcze obok supermarketów oraz lokalne święta i fiesty, które wyciągają całe dzielnice na ulice.

Dla osób przyzwyczajonych do bardziej prywatnej i zdystansowanej kultury społecznej może to wymagać czasu. Wielu po pewnym czasie uznaje jednak właśnie ten element za jedną z największych zalet życia w Hiszpanii.

Czy przeprowadzka naprawdę się opłaca?

To zależy od tego, co jest dla Ciebie najważniejsze. Warto uczciwie odpowiedzieć sobie na to pytanie przed podpisaniem jakiejkolwiek umowy.

Jeżeli na pierwszym miejscu stawiasz perfekcyjnie działającą infrastrukturę, sprawną administrację i bardzo przewidywalną codzienność, Hiszpania od czasu do czasu wystawi Twoją cierpliwość na próbę.

Jeżeli natomiast ważniejsze jest to, by za te same pieniądze dostać więcej, mieszkać w cieplejszym klimacie – również w sensie społecznym – i zwolnić tempo bez rezygnowania z dobrej opieki zdrowotnej czy edukacji, Hiszpania może oferować więcej korzyści niż kompromisów.

Ostatecznie przeprowadzka nie sprowadza się wyłącznie do oszczędzania.

Chodzi o to, co te oszczędności pozwalają zrobić: kupić większy dom, częściej jadać poza domem, spędzać weekendy nad morzem, żyć wolniej i znaleźć lepszą równowagę między pracą a życiem prywatnym.

Hiszpania może nie wygrywać z Holandią w każdej pojedynczej kategorii, ale wielu obcokrajowców uważa, że ogólna jakość życia w Hiszpanii z nawiązką rekompensuje konieczne kompromisy.

Rodziny i emeryci, którym przeprowadzka udaje się najlepiej, zazwyczaj wcześniej dobrze poznali konkretny region i nie traktowali Hiszpanii jak jednorodnego kraju. Równie ważne było realistyczne planowanie budżetu zamiast zakładania, że wszędzie obowiązują te same ceny.

W Alegría pomogliśmy już setkom holenderskich rodzin przejść dokładnie tę drogę i nadal lubimy moment, w którym plan przestaje być tylko marzeniem.

Większość pytań słyszeliśmy już wcześniej – o podatki, szkoły, konkretne dzielnice i to, czy dane miejsce naprawdę wygląda tak dobrze na żywo jak na zdjęciach.

Jeśli jesteś gdzieś pomiędzy etapem „tylko się rozglądam” a regularnym przeglądaniem ofert nieruchomości, skontaktuj się z nami. Możemy spokojnie omówić dostępne opcje i pomóc uporządkować kolejne kroki.

Informacje mają charakter ogólny i nie stanowią porady prawnej, podatkowej ani inwestycyjnej. Nie stanowią oferty publicznej.

Podobał ci się artykuł? Podziel się z przyjaciółmi!